Protectieve werking van natuurlijk bèta caroteen tegen inspanningsastma

[FrederX]

een leuk stukje voor mensen die last hebben van inspanningsastma

In een placebo-gecontroleerd dubbelblind-onderzoek bij patiënten met inspanningsastma werd het effect van een 1 week durende behandeling met een natuurlijk bèta caroteen-preparaat bestudeerd. Bij meer dan de helft van de proefpersonen bleek de voedingssuppletie een beschermende werking te bieden tegen de door inspanning veroorzaakte achteruitgang in longfunctie die bij de aandoening pleegt op te treden.

FEV1
Het onderzoek had betrekking op 38 patiënten die in leeftijd varieerden van 8 tot 33 jaar. De gemiddelde leeftijd bedroeg 16,3 jaar. Alle proefpersonen hadden last van inspanningsastma, het verschijnsel dat als gevolg van lichamelijke inspanning astmatische luchtwegklachten optreden. Aangenomen wordt dat bij de etiologie van dergelijke door inspanning geïnduceerde symptomen, die zich bij meer dan 70% van de astmatische kinderen voordoen, overmatige vrije radicalen-productie een belangrijke rol speelt.

Daarom werd door de auteurs onderzoek gedaan naar een mogelijke preventieve werking van de nutritionele antioxidant bèta caroteen. Daarbij werd als indicator voor veranderingen in de longfunctie het verschil tussen de FEV1 (forced expiratory volume in 1 second) vóór en na inspanning gebruikt. De post-exercise-FEV1 werd gemeten nadat de proefpersoon, aansluitend aan een bepaalde 7 minuten durende fysieke inspanning, 8 minuten had gerust.


Preventieve werking
Nadat de initiële pre- en post-exercise-FEV1 waren bepaald kregen de proefpersonen gedurende 7 dagen volgens een gerandomiseerde dubbelblind-methode óf een placebo óf een bèta caroteen-supplement (64 mg per dag). Aan het eind van deze suppletieperiode werden opnieuw zowel de FEV1-waarden vóór als na inspanning gemeten.

Vervolgens werd na een 4 weken durend wash-out interval de hele onderzoeks- en suppletieprocedure herhaald, en wel zodanig dat degenen die tijdens de eerste suppletieperiode een placebo kregen nu met bèta caroteen werden behandeld, en omgekeerd.

Vastgesteld werd dat na gebruik van het placebopreparaat bij alle 38 proefpersonen de na inspanning gemeten FEV1 een significante daling van zo'n 15% of meer vertoonde. De achteruitgang in longfunctie bleek echter door de bèta caroteen-suppletie bij 20 van de 38 patiënten (d.w.z. 53%) in meerdere of mindere mate te worden voorkomen.


Trans- en cis-isomeren
Vermeldenswaard is verder dat het bèta caroteen werd gesuppleerd in de vorm van een natuurlijk preparaat, afkomstig van de eencellige alge Dunaliella bardawil. In tegenstelling tot synthetische preparaten, die in het algemeen uitsluitend all-trans bèta caroteen bevatten, worden in natuurlijke supplementen tevens cis-vormen van het molecuul aangetroffen.

In het hier gebruikte preparaat was naast de all-trans-vorm een ongeveer even grote hoeveelheid 9-cis bèta caroteen aanwezig. Dat is belangrijk omdat onderzoek erop wijst dat deze cis-stereo-isomeer in-vivo een efficiëntere lipofiele antioxidant is dan de all-trans-vorm. Een ander voordeel van natuurlijk bèta caroteen is de synergetische werking die de combinatie van trans- en cis-isomeren tegen reactieve zuurstofdeeltjes ontplooit.

(Prevention of exercise-induced asthma by a natural isomer mixture of beta-carotene; Neuman I et al. (Department of Allergy, Hasharon Hospital, Rabin Medical Center, Petach Tivka, Israël); Annals of Allergy, Asthma & Immunology 82(6):549-553, juni 1999)

[FrederX]

Bèta-caroteen
Bèta-caroteen (pro-vitamine A) wordt in het lichaam omgezet in vitamine A. Het heeft dezelfde functies als vitamine A. Het zorgt voor een goede weerstand en is erg belangrijk voor het gezichtsvermogen, maar ook voor gezonde botten, tanden, huid en haar en voor de groei. Bèta-caroteen is een anti-oxidant: het beschermt de cellen in het lichaam tegen vrije radicalen. Vrije radicalen zijn stoffen die schade aan cellen kunnen veroorzaken.


Waar zit het in?
Bèta-caroteen komt voor in (donker)groene bladgroente, zoals spinazie, en in koolsoorten. Ook wortelen bevatten erg veel bèta-caroteen, net als mango's en mandarijnen. Bèta-caroteen geeft de karakteristieke kleur aan oranje en gele groenten en fruit.

Hoeveel heb ik nodig?
Voor bèta-caroteen bestaat geen aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH). In het lichaam wordt het omgezet in vitamine A. De Gezondheidsraad hanteert hiervoor een factor zes: het lichaam zet 600 microgram bèta-caroteen om in 100 microgram vitamine A. Hierover is echter nog discussie: in Amerika wordt bijvoorbeeld een omrekeningsfactor van 1:12 aangehouden in plaats van 1:6. Voor bèta-caroteen heeft de Gezondheidsraad geen aanbevolen hoeveelheden opgesteld.

Wat is veilig?
Het lichaam zet niet meer bèta-caroteen om in vitamine A dan het nodig heeft. De inname van bèta-caroteen leidt daarom niet tot een te hoog vitamine A-niveau en kan dus worden beschouwd als een veilige vorm van vitamine A. Bèta-caroteen heeft daarnaast wel een eigen bovengrens. Op basis van een onderzoek van The alpha-tocoferol, beta carotene cancer prevention study group, hanteert het Vitamine Informatie Bureau een hoeveelheid van 10 mg per dag in verband met een mogelijk verhoogde kans op longkanker bij rokers.

Wat zijn de gevolgen van een teveel aan bèta-caroteen?
Bij een hoge dosering van bèta-caroteen kan er een verkleuring van de huid optreden, maar er zijn geen aanwijzingen dat deze invloed op de gezondheid heeft. Bij een hoge inname van bèta-caroteen kan er geen hypervitaminose A (teveel aan vitamine a ontstaan, omdat de opname in de darm en de omzetting van bèta-caroteen in vitamine A bij wijze van reactie automatisch worden vertraagd. Rokers moeten oppassen met het gebruik van extra supplementen bèta-caroteen. Als zij hoge doseringen bèta-caroteensupplementen gebruiken, hebben ze, volgens de The alpha-tocoferol, beta carotene cancer prevention study group, mogelijk een grotere kans op het krijgen van longkanker.

Wat zijn de gevolgen van een tekort aan bèta-caroteen?
Het is nog niet duidelijk of bèta-caroteen volledig kan voorzien in de vitamine A-behoefte. Omdat er geen effecten van een tekort aan bèta-caroteen bekend zijn, is er geen aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH) aan te geven. Een lagere inname van bèta-caroteen zal in ieder geval een verminderde aanmaak van vitamine A tot gevolg hebben. Als de inname van vitamine A rechtstreeks uit de voeding daarbij ook onder de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid ligt, kan er een vitamine A-tekort ontstaan.

[FrederX]

ter info:

FEV1 = Forced Expiratory Volume in 1 second = Eén seconde waarde (ESW): Dit is de maximale hoeveelheid lucht die een persoon na maximaal diepe inademing kan uitademen binnen één seconde